Informacje ogólne

Diagnoza autyzmu, podobnie jak każda inna diagnoza związana z niepełnosprawnością, jest doświadczeniem niezwykle trudnym, szczególnie dla rodziców dziecka. Pojawienie się nowego życia, nowego członka w rodzinie samo w sobie jest niezwykłe i doniosłe, ale jednocześnie powoduje konieczność reorganizacji dotychczasowego życia. Dodatkowym obciążeniem z pewnością staje się stwierdzenie u dziecka autyzmu. Autyzm dziecka wpływa na różne sfery funkcjonowania rodziny – zarówno na relacje intymne między rodzicami dziecka, jak również na relacje z innymi członkami rodziny, relacje zawodowe a nawet sąsiedzkie. Należy podkreślić, że istotnym problemem w polskich warunkach wydaje się zarówno postawienie diagnozy, jak również rehabilitacja. Wydaje się, że specjaliści wciąż jeszcze mają trudności z postawieniem właściwej diagnozy – o czym świadczy stosunkowo późny wiek większości dzieci w chwili rozpoznania autyzmu. Rodzice, ale również teoretycy wskazują, że w naszym kraju nie funkcjonuje wiele ośrodków, które oferują profesjonalną pomoc. Zdarza się, że rodzice musze dowozić swoje dziecko bardzo daleko na rehabilitację, a nawet zmieniać miejsce swojego zamieszkania.

W kontekście problemów jakie zgłaszają rodzice należy więc rozbudować sieć wsparcia. Istotne jest, aby na obszarach szczególnie małych miast powstawały ośrodki, w których będzie prowadzona rehabilitacja dzieci autystycznych. Rodzice często wskazują, że pomimo wizyt u lekarza już w chwili, kiedy zaobserwują niepokojące objawy, autyzm diagnozowany jest bardzo późno.

W kontekście problemów rodzin dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu ważne wydaje się też kształtowanie pozytywnych postaw społecznych. Można zaryzykować stwierdzenie, że w odniesieniu do dużej części społeczeństwa, autyzm postrzegany jest wciąż jeszcze stereotypowo – jako wynik chłodu emocjonalnego matki. Rodzice dzieci z ASD powinni móc oczekiwać od państwa zapewnienie im i ich dzieciom właściwych warunków wychowania przedszkolnego i szkolnego. Tymczasem można stwierdzić, że choć zasady integracji w teorii pozostają piękne, głoszące idee równości, to w praktyce w polskich warunkach nie są one całościowo realizowane. Nauczyciele niechętnie pracują w grupach z dziećmi dysfunkcyjnymi, placówki często nie są przygotowane do tego typu nauczania, ani pod względem właściwej bazy pomocy dydaktycznych, ani pod względem kadrowym. Również postawy rodziców zdrowych dzieci w odniesieniu do rodzin dzieci z autyzmem i samych dzieci jest bardzo różny. Bywa negatywny. Czasem rodzice nie chcą, by ich zdrowe dzieci miały kontakt z dysfunkcyjnością. Ważne wydaje się więc podejmowanie wielokierunkowych działań w celu poprawy sytuacji rodziców dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i samych osób z autyzmem. Powinni zostać oni objęci szeroką ochroną instytucjonalną i lekarską. Należy tworzyć sieć wsparcia społecznego oraz prowadzić kampanie informacyjne, zmierzające do zmiany postaw.